تجارت الکترونیک
1- مفاهیم و تاریخچه و تعریف تجارت الکترونیکی
2- سیستم های پرداخت الکترونیکی
3- مسائل حقوقی تجارت الکترونیکی
4- مدل های تجارت الکترونیکی
5- امنیت درتجارت الکترونیک
تعریف تجارت :
مبادلات اجتماعی تبادل ایده ها عقاید و خواسته ها مبادله یا خرید و فروش کالا در مقیاس بالا . در نهایت مبادله و خدمات به منظور کسب
در آمد .
تجارت الکترونیکی چیست :
1- تجارت الکترونیکی بر پردازش و انتقال الکترونیکی داده ها شامل متن , صدا , تصویر می باشد و ضمناً شامل فعالیت های گوناگون از قبیل مبادله الکترونیکی کالا و خدمات , تحویل فوری مطالب دیجیتالی و انتقال الکترونیکی می شود .
2- تجارت الکترونیکی فرآیند خرید , فروش یا تبادل محصولات , خدمات و اطلاعات از طریق شبکه های کامپیوتری و اینترنت است .
3- تجارت الکترونیکی به معنی انجام تجارت کالا و خدمات با استفاده از ارتباطات راه دور و ابزارهای مبتنی برآن می باشد .
کسب و کار الکترونیکی چیست :
از معنای وسیع تری نسبت به تجارت الکترونیکی برخوردار است که نه تنها شامل خرید و فروش است بلکه شامل ارائه خدمات به مشتریان و همکاری با شرکای بنگاه و اجرای معاملات در یک سازمان می باشد .
تاریخچه تجارت الکترونیک :
از اواخر دهه 1970 کاربردهای تجارت الکترونیکی نظیر انتقال الکترونیکی سرمایه مورد توجه قرار گرفت دراین دوره کاربردها بیشتر در سازمان های بزرگ مالی مطرح بود . سپس مبادله الکترونیکی اطلاعات مطرح شد که کاربردهای غیر مالی را هم اضافه کرد و در دهه 1990 با افزایش نرخ کاربری اینترنت  تجارت الکترونیکی به معنی فعلی رسید .
چرخه تجارت :
گویای مجموعه تبادلاتی است که بین عرضه کننده کالا یا خدمات و خریدار انجام می پذیرد که شامل مراحل ذیل است :
1- فعالیت های پیش خرید :
این فعالیت ها شامل جستجو و انتخاب عرضه کننده مناسب انجام مذاکرات لازم در رابطه با شرایط چگونگی معامله است .
2- انجام معامله :
در این مرحله خریدار کالا یا خدمات مورد نیاز خود را انتخاب و سفارش خرید انجام می پذیرد و فروشنده نیز اقدام به تحویل موارد مورد نیاز خریدار می نماید .
3- تسویه حساب :
در این مرحله عملیات ارسال صورت حساب توسط فروشنده و پرداخت توسط خریدار انجام می شود .
4- خدمات پس فروش :
مرحله آخر چرخه تجارت بوده که شامل خدمات از قبیل رسیدگی به شکایت و نارضایتی مشتریان و تعمیر و نگهداری می باشد .
مهمترین قسمت انجام یک معامله :
1- اطمینان از پرداخت و دریافت پول
2- اطمینان از ارائه و دریافت کالا
انواع تجارت الکترونیکی :
1- تجارت الکترونیک بسته ( منحصر بین دو یا چند شرکت )
2- تجارت الکترونیک باز ( تحت صفحات وب )

مرزهای تجارت الکترونیک :
1- بازار داخلی ( عرضه کالا یا خدمات داخل کشور )
2- واردات ( خرید کالا یا خدمات داخل کشور )
3- صادرات ( عرضه کالا یا خدمات برای خارج از کشور )
ملزومات واردات الکترونیک :
1- آشنایی با بازارهای داخلی
2- آشنایی با قوانین وارداتی
3- آشنایی کامل با اینترنت و جستجو پیشرفته ( زبان انگلیسی )
4- آشنایی با نامه نگاری تجاری ( سفارش کالا – گرفتن تخفیف ,... )
زمینه های کار تجارت الکترونیک :
1- پردازش و انتقال الکترونیکی داده ها شامل متن , صدا , تصویر
2- مبادله الکترونیکی کالاها و خدمات
3- تحویل فوری مطالب دیجیتالی
4- انتقال الکترونیکی وجوه
5- مبادله الکترونیکی سهام
6- خریدهای دولتی
7- بازاریابی مستقیم و خدمات پس از فروش
8- فعالیت های عمومی تجاری ( مانند تبلیغات آگهی – مذارکات – قراردادها و تسویه حساب ها )
مزایای اقتصادی تجارت الکترونیک :
1- صرفه جویی در هزینه ها
2- کاهش محدودیت های ورود به بازار
3- کاهش هزینه جستجو دسترسی بیشتر و آسان تر به اطلاعات
4- شمار بیشتر عرضه کنندگان
5- افزایش رقابت
6- کاهش سود انحصاری
7- کاهش هزینه تمام شده و قیمت کالا و مبادلات
8- تأثیر مثبت مزایای تجارت الکترونیکی بر رشد اقتصاد
موانع گسترش تجارت الکترونیی :
1- فقدان حقوقی لازم ( عدم مقبولیت اسناد و امضاهای الکترونیکی در قوانین مقررات جاری کشور )
2- نبود سیستم انتقال الکترونیکی وجوه و کارت های اعتباری
3- محدودیت خطوط ارتباطی و سرعت پایین آنها در انتقال اطلاعات الکترونیکی
4- نبود شبکه اصلی تجارت الکترونیکی در بعضی از کشورها و سخت افزار و نرم افزار مربوطه
5- کمبود دانش و فرهنگ استفاده از تجارت الکترونیکی و شبکه اینترنت
6- حقوق گمرکی و مالیات ها قابل وصول از تجارت الکترونیکی
7- تأمین امنیت لازم برای انجام مبادلات الکترونیکی و محرمانه ماندن اطلاعات مربوطه
اقدامات دولت در مورد تجارت الکترونیک :
1- سیاست گذاری و هدایت کلان در برنامه های اجرایی توسعه تجارت الکترونیک
2- بسترسازی حقوقی , قانونی , اقتصادی , فنی , مخابراتی و ارتباطاتی
3- بکارگیری فناوری اطلاعات و ارتباطات
4- آموزش نیروی انسانی متخصص و کارآمد
5- آگاه سازی عمومی ( با برگذاری همایش های مرتبط )
6- تشویق بخش خصوصی در امر همکاری و سرمایه گذاری
7- لغو انحصاری و ایجاد رقابت
تعریف تجارت الکترونیک از دیدگاه فناوری اطلاعات :
آن دسته از کاربردهای فناوری اطلاعات که بصورت سیستمی برای پشتیبانی و پیش رفت دادن جریان کاری و مبادلات تجاری ایجاد شده است .
کاربرد فن آوری اطلاعات در تجارت :
بطور خلاصه می توان گفت که مبادله الکترونیکی داده عبارت است از تولید پردازش و تبادل اطلاعات و اسناد به شیوه های الکترونیکی و خودکار بین سیستم های کامپیوتری و بر اساس زبان مشترک و استانداردهای مشخص با کمترین دخالت عوامل انسانی .
تبادل الکترونیکی داده ها (EDI: Electronic Data Interchange) :
EDIچیست ؟
جهت تبادل اطلاعات بین چند مرکز مورد استفاده قرار می گیرد و اطلاعات را بین سازمان های رد و بدل می نماید و به مقدار زیادی استفاده از اسناد و مدارک غیر ضروری از میان برداشته و از حیث وقت صرفه جویی نموده و از سرعت حمل کالاها را بالا می برد .
تعریف EDI :
تعریف رسمی عبارت است از مبادله الکترونیکی اطلاعات ساختار یافته بین کامپیوترهای سازمان های مختلف به شکل پیام های استاندارد و براساس تعریف کنفراس بین المللی تجارت و عمران سازمان ملل متحد : عبارت است از انتقال کامیپوتر به کامپیوتر اطلاعات تجاری و اداری با استفاده از استاندارد مورد توافق .
عناصر مورد نیاز و ضروری برای استفاده از سیستم EDI :
1- سخت افزاری
2- مخابرات و شبکه های ارتباطی
3- نرم افزارهای ارتباطی
روش ارتباط در سیستم EDI :
1- روش مستقیم :
با این روش اطلاعات بطور مستقیم از طریق خطوط مخابراتی نظیر تلفن معمولی یا یک خط ارتباطی اختصاص  ارسال می گردد .
2- روش غیر مستقیم :
در این روش برای انتقال اطلاعات و پیام های الکترونیکی بین کامپیوترها از سیستم شبکه ای WAN استفاده می شود این سیستم این امکان را می دهد که هر تعداد کامپیوتر به آن اتصال داشته باشند بتوانند تبادل اطلاعات داشته باشند .
مبادله الکترونیکی اطلاعات از طریق اینمارست :
اینمارست : یک اشتراک مساعی و تعادل بین الملل است که ارتباطاعات ماهواره سیار را در سراسر جهان فراهم می کند از سال 1979 اینمارست برای خدمت به انجمن دریایی تأسیس شد و به عنوان تنها فراهم کننده ارتباطات ماهواره ای سیار جهانی برای کاربرد های تجاری اضطراری در دریا , هوا و خشکی شناخته شده است .
انواع اینمارست :
1- اینمارست A :
از سال 1982 در سراسر جهان عملیاتی شده و دارای بیش از 25600 ایستگاه زمینی و سیار در حال فعالیت می باشد .
2- اینمارست C :
از سال 1991 برای عملیات تجاری و بازرگانی شروع به کار نموده و درحال حاضر بیش از 27500 ایستگاه زمینی دارد . این سیستم به عنوان جزء اصلی و اساس سیستم های اضطراری دریایی بین المللی تلقی می شود .

3- اینمارست M :
بصورت جهانی از سال 1993 در دسترس قرار گرفته تا پایان 1996 بیش از 11700 ایستگاه زمینی عملیاتی داشته است .
4- اینمارست B :
آخرین محصول اینمارست بوده و خدمات جهانی آن در طول سال های 1994 و 1995 آغاز شده است و مکملی برای وظایف سیستم نوع A به شمار می رود این سیستم کیفیت صدای بالاتر و نرخ بالاتر انتقال داده را نسبت به اینمارست M ارائه می کند و تا پایان 1996 بیش 2800 ترمینال عملیاتی داشته است .
مدل های تجارت الکترونیک :
دلیل پیدایش مدل ها :
1- استفاده از اینترنت به عنوان مهمترین بستر ارتباطی
2- افزایش رشد روز افزون شبکه جهانی ارتباطات
تولید کنندگان کالا ارائه کنندگان خدمات : Business
( مردم عادی ) خریداران نهایی کالا یا خدمات : Consumer
دولت یا سازمان های وابسته : Government

Government    Consumer    Business   
B2G    B2C    B2B    Business
C2G    C2C    C2B    Consumer
G2G    G2C    G2B    Government

B2B : ارتباط شرکت با شرکت ( بنگاه با بنگاه ) :
الگویی از تجارت الکترونیکی را گویند که طرفین معامله شرکت ها یا بنگاه ها می باشند . مانند ارتباط تجاری بین سازندگان قطعات خودرو و خودرو سازان
B2C : ارتباط شرکت با خریدار ( مشتری و مصرف کننده ) :
الگویی از تجارت الکترونیکی را گویند که بسیار متداول بوده و ارتباط تجار مستقیماً بین شرکت ها و مشتریان یا مصرف کنندگان برقرار می شود .
C2B: ارتباط مشتری با شرکت ( مشتر با بنگاه ) :
در این حالت اشخاص حقیقی به کمک اینترنت فرآورده ها یا خدمات خود را به شرکت ها می فروشند .
C2C : ارتباط مشتر یا مصرف کننده :
در این حالت ارتباط خرید و فروش بین مصرف کنندگان است . مزایده ها یا مناقصه کالا از طریق اینترنت در این مقوله می گنجد .
B2G : ارتباط شرکت با دولت یا سازمان :
شامل کلید تعاملات تجاری بین شرکت ها و سازمان های دولتی است . پرداخت مالیات ها و عوارض از این قبیل تعاملات به حساب می آید .
G2G : ارتباط دولت ها :
این الگو شامل ارتباط تجاری بین دولت ها در ضمینه های شبیه صادرات و واردات می باشد .
سطوحی که در تجارت الکترونیک تأثیر می گذارد :
1- رقابت
2- بازاریابی
3- توزیع و فروش
4- خدمات و سرویس دهی
جایگاه تجارت الکترونیک در جهان
در کشورهای توسعه یافته رشد IT  و ICT اثرات قابل مشاهده فراوانی بر اقتصاد پیشرفت داشته که رشد تجارت الکترونیکی و افزایش حجم اطلاعات و گردش سریعتر آن و افزایش شمار کاربران اینترنت و غیر را نیز در پی دارد در بررسی مؤسسات تحقیقات نشان می دهد
5کشور صنعتی اروپایی که تجارت از طریق اینترنت ( انگلستان – فرانسه – آلمان – ایتالیا – اسپانیا ) از رشد سالیانه حدوداً 77% برخوردار هستند .
مراحل تجارت الكترونيك :
مرحله اول
در مرحله اول از مجموعه مراحل پنج گانه، شركت يا سازمان متقاضى تجارت الكترونيك سعى در ايجاد يك سايت ساده شامل اطلاعات محصولات و خدمات توليدى خود را دارد تا اين اطلاعات از طريق اينترنت در اختيار مشتريان قرار بگيرد. در حقيقت، مرحله اول به معناى به وجود آمدن ويترينى بر روى شبكه جهانى وب براى بازديدكنندگان است تا اطلاعات مورد نظر خود را از طريق اين صفحات دريافت كنند.
مرحله دوم
اين مرحله شامل توسعه و گسترش مرحله اول است. در اين مرحله سايت شركت تبديل به يك پايگاه داده اى (DataBase) قوى شده، براى نگهدارى اطلاعات مورد استفاده قرار مى گيرد. در اين مرحله، اطلاعات همه محصولات و خدمات و شرح كامل آنها در بانك اطلاعات قرار مى گيرد و كاربران امكان ارسال سفارش خريد از طريق اين وب سايت را خواهند داشت، اما هنوز زيرساخت هاى لازم براى پرداخت اينترنتى فراهم نشده است و پرداخت پول به همان روش سنتى انجام خواهد گرفت .
مرحله سوم
برقرارى امكان تعامل از مهمترين نكات مرحله سوم است. در اين مرحله، كاربران امكان تعامل با مدير سايت را خواهند داشت كه اين تعامل از طريق e-mail، chat و voice خواهد بود و كاربران در بازه زمانى بسيار كوتاه مدت پاسخ خود را از مدير سايت دريافت خواهند كرد و امكان پرسش و پاسخ online ميان فروشنده و خريدار و همچنین رد و بدل شدن اطلاعات در مورد كالا و يا خدمات خواسته شده وجود دارد.
مرحله چهارم
در اين مرحله، امكان پرداخت اينترنتى براى كاربران فراهم خواهد شد و مشتريان پس از ارسال فرم هاى سفارش خريد و دريافت كالا، وجه موردنظر و توافق شده را از طريق پايانه هاى فروش بانك ها و مؤسسات مالى طرف قرارداد براى فروشنده ارسال خواهند كرد كه اين حمل و نقل پول به صورت بسيار امن از طريق اينترنت براى مشتريان فراهم خواهد شد.
مرحله پنچم
مرحله آخر كه آخرين مرحله از مراحل پنج گانه است، به مرحله يكپارچگى معروف است. در اين مرحله، سيستم هاى واسطه اى ميان فروشنده و خريدار با سيستم هاى موجود در سازمان و يا شركت به حالت يكپارچگى كامل درخواهند آمد. بدين معنا كه اگر كالايى فروش رود، موجودى كالاى فروش رفته به ميزان خريدارى شده از موجودى انبار كسر شده و همزمان دستور خريد جديدى براى جايگزين كردن كالاى فروش رفته به انبار ارسال خواهد شد و در خريدهاى بعدى موجودى انبار بلافاصله به نمايش درخواهد آمد. اين مرحله از مجموعه مراحل تجارت الكترونيك كامل ترين مرحله در تجارت الكترونيكى است كه در آن نتيجه همه عمليات مربوط به داد و ستد در همه سيستم هاى سازمان منعكس مى شود.
مزاياى تجارت الكترونيكى :
1- تجارت الكترونيكى اطلاعات كامل و گسترده اى درمورد هركالا دراختيار خريداران و فروشندگان قرارمى دهد كه به دست آوردن چنين اطلاعاتى در دنياى واقعى ارزش تجارى بسيارى دارد، اما بدون صرف هزينه و زمان امكان نخواهدداشت.
2- امكان ايجاد ارتباط با همه افرادى كه براى تكميل فرايند بازرگانى لازم است از طريق e-mail، chat، voice و غيره.
3- حذف واسطه ها يكى ديگر از باارزش ترين هداياى تجارت الكترونيك به خريداران است كه باعث كاهش بى سابقه قيمت ها خواهدشد كه اين كاهش قيمت ۱۵ تا ۵۰ درصد خواهدشد و به علاوه سبب كاهش زمان مبادلات نيز مى شود.
4- با تجارت الكترونيكى مى توان طيف گسترده اى ازتوليدكنندگان را زيرپوشش قرارداد و امكان چانه زنى بيشترى در مبادلات تجارى به دست آورد كه در تجارت سنتى به دليل محدوديت هاى جغرافيايى امكان چنين امرى ميسر نيست.
5- امكان عرضه وفروش محصول از سوى توليدكنندگان به بازار تمام كشورها و اين به معناى امكان جهانى شدن فروشندگان با صرف كمترين هزينه ممكن و امكان بازاريابى وسيع تر است.
موانع تجارت الكترونيكى :
1- كمبود دانش و فرهنگ استفاده از تجارت الكترونيكى و شبكه اينترنت
2- لزوم حمايت از حقوق مصرف كنندگان در تجارت الكترونيكى
3- نبود زيرساخت هاى حقوقى در استفاده از تجارت الكترونيكى مانند عدم قبول اسناد و امضاهاى الكترونيكى
4- سرعت پائين و نيز محدوديت هاى استفاده از شبكه اينترنت
5- امنيت پائين نقل و انتقال وجود الكترونيكى در برخى از كشورها
6- عدم اطلاع كافى مؤسسات و شركت هاى واسطه اى و توليدى ازمزاياى كسب و كار اينترنتى
7- تأمين امنيت لازم و نيز محرمانه ماندن اطلاعات رد و بدل شده
دلایل عقب ماندگی تجارت الکترونیک در ایران :
1- نبود بسترها و تجهیزات شبکه ای و ارتباطی لازم برای دسترسی سریع و آسان مردم به اینترنت
2- عدم وجود قوانین مدون و مصوب تجارت الکترونیکی
3- فقدان نظام بانکداری الکترونیکی نوین در سیستم بانکی کشور
4- عدم پشتیبانی بسیاری از شرکت های تجاری فعال در زمینه تجارت الکترونیک از کشورمان
5- پایین بودن سطح آگاهی و توجه مردم به الکترونیک و فناوری اطلاعات ( عدم فرهنگ سازی مناسب )

مراحل تجارت الكترونيك :
مرحله اول
در مرحله اول از مجموعه مراحل پنج گانه، شركت يا سازمان متقاضى تجارت الكترونيك سعى در ايجاد يك سايت ساده شامل اطلاعات محصولات و خدمات توليدى خود را دارد تا اين اطلاعات از طريق اينترنت در اختيار مشتريان قرار بگيرد. در حقيقت، مرحله اول به معناى به وجود آمدن ويترينى بر روى شبكه جهانى وب براى بازديدكنندگان است تا اطلاعات مورد نظر خود را از طريق اين صفحات دريافت كنند.
مرحله دوم
اين مرحله شامل توسعه و گسترش مرحله اول است. در اين مرحله سايت شركت تبديل به يك پايگاه داده اى (DataBase) قوى شده، براى نگهدارى اطلاعات مورد استفاده قرار مى گيرد. در اين مرحله، اطلاعات همه محصولات و خدمات و شرح كامل آنها در بانك اطلاعات قرار مى گيرد و كاربران امكان ارسال سفارش خريد از طريق اين وب سايت را خواهند داشت، اما هنوز زيرساخت هاى لازم براى پرداخت اينترنتى فراهم نشده است و پرداخت پول به همان روش سنتى انجام خواهد گرفت .
مرحله سوم
برقرارى امكان تعامل از مهمترين نكات مرحله سوم است. در اين مرحله، كاربران امكان تعامل با مدير سايت را خواهند داشت كه اين تعامل از طريق e-mail، chat و voice خواهد بود و كاربران در بازه زمانى بسيار كوتاه مدت پاسخ خود را از مدير سايت دريافت خواهند كرد و امكان پرسش و پاسخ online ميان فروشنده و خريدار و همچنین رد و بدل شدن اطلاعات در مورد كالا و يا خدمات خواسته شده وجود دارد.
مرحله چهارم
در اين مرحله، امكان پرداخت اينترنتى براى كاربران فراهم خواهد شد و مشتريان پس از ارسال فرم هاى سفارش خريد و دريافت كالا، وجه موردنظر و توافق شده را از طريق پايانه هاى فروش بانك ها و مؤسسات مالى طرف قرارداد براى فروشنده ارسال خواهند كرد كه اين حمل و نقل پول به صورت بسيار امن از طريق اينترنت براى مشتريان فراهم خواهد شد.
مرحله پنچم
مرحله آخر كه آخرين مرحله از مراحل پنج گانه است، به مرحله يكپارچگى معروف است. در اين مرحله، سيستم هاى واسطه اى ميان فروشنده و خريدار با سيستم هاى موجود در سازمان و يا شركت به حالت يكپارچگى كامل درخواهند آمد. بدين معنا كه اگر كالايى فروش رود، موجودى كالاى فروش رفته به ميزان خريدارى شده از موجودى انبار كسر شده و همزمان دستور خريد جديدى براى جايگزين كردن كالاى فروش رفته به انبار ارسال خواهد شد و در خريدهاى بعدى موجودى انبار بلافاصله به نمايش درخواهد آمد. اين مرحله از مجموعه مراحل تجارت الكترونيك كامل ترين مرحله در تجارت الكترونيكى است كه در آن نتيجه همه عمليات مربوط به داد و ستد در همه سيستم هاى سازمان منعكس مى شود.
مزاياى تجارت الكترونيكى :
1- تجارت الكترونيكى اطلاعات كامل و گسترده اى درمورد هركالا دراختيار خريداران و فروشندگان قرارمى دهد كه به دست آوردن چنين اطلاعاتى در دنياى واقعى ارزش تجارى بسيارى دارد، اما بدون صرف هزينه و زمان امكان نخواهدداشت.
2- امكان ايجاد ارتباط با همه افرادى كه براى تكميل فرايند بازرگانى لازم است از طريق e-mail، chat، voice و غيره.
3- حذف واسطه ها يكى ديگر از باارزش ترين هداياى تجارت الكترونيك به خريداران است كه باعث كاهش بى سابقه قيمت ها خواهدشد كه اين كاهش قيمت ۱۵ تا ۵۰ درصد خواهدشد و به علاوه سبب كاهش زمان مبادلات نيز مى شود.
4- با تجارت الكترونيكى مى توان طيف گسترده اى ازتوليدكنندگان را زيرپوشش قرارداد و امكان چانه زنى بيشترى در مبادلات تجارى به دست آورد كه در تجارت سنتى به دليل محدوديت هاى جغرافيايى امكان چنين امرى ميسر نيست.
5- امكان عرضه وفروش محصول از سوى توليدكنندگان به بازار تمام كشورها و اين به معناى امكان جهانى شدن فروشندگان با صرف كمترين هزينه ممكن و امكان بازاريابى وسيع تر است.
موانع تجارت الكترونيكى :
1- كمبود دانش و فرهنگ استفاده از تجارت الكترونيكى و شبكه اينترنت
2- لزوم حمايت از حقوق مصرف كنندگان در تجارت الكترونيكى
3- نبود زيرساخت هاى حقوقى در استفاده از تجارت الكترونيكى مانند عدم قبول اسناد و امضاهاى الكترونيكى
4- سرعت پائين و نيز محدوديت هاى استفاده از شبكه اينترنت
5- امنيت پائين نقل و انتقال وجود الكترونيكى در برخى از كشورها
6- عدم اطلاع كافى مؤسسات و شركت هاى واسطه اى و توليدى ازمزاياى كسب و كار اينترنتى
7- تأمين امنيت لازم و نيز محرمانه ماندن اطلاعات رد و بدل شده
دلایل عقب ماندگی تجارت الکترونیک در ایران :
1- نبود بسترها و تجهیزات شبکه ای و ارتباطی لازم برای دسترسی سریع و آسان مردم به اینترنت
2- عدم وجود قوانین مدون و مصوب تجارت الکترونیکی
3- فقدان نظام بانکداری الکترونیکی نوین در سیستم بانکی کشور
4- عدم پشتیبانی بسیاری از شرکت های تجاری فعال در زمینه تجارت الکترونیک از کشورمان
5- پایین بودن سطح آگاهی و توجه مردم به الکترونیک و فناوری اطلاعات ( عدم فرهنگ سازی مناسب )
چهار اصل حفظ و بقاء و امنیت را نوشته و توضیح دهید .
1. محرمانگی : اطلاعات فقط و فقط بایستی توسط افراد مجاز قابل دسترسی باشد.
2. تمامیت : یک سیستم از عناصري متشکل است که در کنار هم براي رسیدن به هدفی یکسان همکاري دارند. حفظ تمامیت به معناي پیشگیري از بروز مشکل در این همکاري و پیوسته نگه داشتن عناصر یک سیستم می باشد.
3. دسترس پذیري : اطلاعات بایستی به هنگام نیاز توسط افراد مجاز قابل دسترس باشد.
4. عدم انکار : به هنگام انجام کاري و یا دریافت اطلاعات یا سرویسی، شخص انجام دهنده یا گیرنده نتواند آن را انکارکند.
سه حوزه منبع تمامی خطرات و تهدیدات را نوشته و مختصراً توضیح دهید .
1. ضعف تکنولوژي
2. ضعف دانش افراد استفاده کننده
3. اشتباهات انسانی
    در خصوص ضعف تکنولوژي ابتدا بایستی نیروي انسانی با دانش و همچنین هزینه مناسبی جهت انجام کارهاي تحقیقاتی و مطالعاتی قرار بگیرد تا بتوانیم با توجه به تحلیل هاي صحیح مجموعه به طرحی مناسب دست یابیم و سپس توسط تیمی مجرب و نظارتی مناسب آنها را پیاده سازي کنیم و در نهایت با انجام تستهاي مختلف بتوانیم مشکلات سیستم را پیدا و در جهت رفع آنها اقدام کنیم.
    در خصوص ضعف دانش افراد نیز تنها راه ممکن آموزش می باشد. بحث کسب دانش مورد نیاز به سه قسمت تحصیل، آموزش وآگاهی رسانی تقسیم می شود و هرکدام در حوزه اي خاص مطرح می گردند به طور مثال در یک سیستم کامل تجارت الکترونیک افرادي که بر روي امنیت آن سیستم کار می کنند بایستی تحصیلات کاملی در زمینه امنیت داشته باشند.
    در خصوص اشتباهات انسانی دو راهکار موجود می باشد یکی نظارت بر اجرا و دیگري بررسی کار اجرا شده که اگر نظارت مناسبی بر کار باشد و پس از انجام آن نیز به دقت مورد بررسی قرار گیرد تا حد بسیار زیادي خطراتی که از این حوزه ناشی می شوند کاهش می یابند.
با توجه به رشد سطح آگاهی در مورد تجارت الکترونیکی مشکلاتی هنوز باقی مانده را نام برده و توضیح دهید .
جدی نگرفتن اهمیت برخی اطلاعات :برخی از سازمان ها از اهمیت اطلاعات و فایلهای خود بی خبرند .
تعریف غیر مشخص از حد و مرزهای امنیتی : بسیاری از سازمانها تنها به ایمن سازی شبکه کامپیوتری داخلی خود پرداخته و فراموش می کنند که کارمندان بخشهای گوناگون باید اقدامات امنیتی را انجام دهند .
واکنش پذیری در مدیریت امنیت : برخی از سازمانها به جای پیشگیری معمولاً زمانی به کنترل مسائل امنیتی می پردازند که مشکلی روی داده باشد .
عدم به روز رسانی اقدامات امنیتی : سازمانها به ندرت اقدامات امنیتی خود را طبق تغییرات پیش آمده به روز می کنند . آنها همچنین در بهنگام رسانی اطلاعات کارمندان خود در زمینه اقدامات امنیتی نیز ضعیف عمل می کنند .
عدم ارتباطات لازم در زمینه مسئولیت های امنیتی : همواره با مساله امنیتی به عنوان یک مشکل IT و نه یک مشکل و مساله سازمانی برخورد می شود .
عوامل دخیل در تجارت الکترونیکی را بنویسید .
در بحث تجارت الکترونیک عواملی از قبیل برنامه هاي تحت وب، سرویس دهنده، بستر ارتباطی و دریافت کننده که عمدتاً مشتري می باشد بایستی در کنار هم قرار گیرند تا یک تجارت الکترونیک شکل گیرد و اگر آن را به صورت یک سیستم ترسیم کنیم می توانیم این عوامل را در 4 مفهوم کلی "تولید، ارائه، انتقال و دریافت" سرویس یا کالا داشته باشیم.
تولید : برنامه های تحت وب – بانک های اطلاعاتی
ارائه : بستر نرم افزاری ( سیستم عامل , سرویس دهنده وب , سرویس دهنده بانک اطلاعاتی  ) – بستر سخت افزاری ( سرویس دهنده ها , منابع ذخیره سازی ساخنتار ارتباطی آنها )
انتقال : بستر دسترسی ( اینترنت , انترانت ) – بستر ارسال ( پست و انواع مختلف آن )
دریافت : مشتریان اشخاص و وسیله ارتباطی آنها ( عمدتاً رایانه های شخصی )
راهکارهای مقابله یا مدیریت خطر را شرح دهید .
    شناسایی دارایی ها و اطلاعات مهم: در این مرحله سازمان به شناسایی کامپیوترهای کلیدی ، شبکه های مهم ، دارایی ها و بانکهای اطلاعاتی مهم خود پرداخته و آنها را ارزش گذاری می کند . در فرآیند ارزش گذاری، به هزینه بدست آوردن این اطلاعات ، محافظت و پشتیبانی ، هزینه جایگزین کردن این دارایی ها و به احتمال دسترسی اشخاص ثالث به این اطلاعات پرداخته می شود .
    ارزیابی خطرات: زمانی که یک سازمان ، اطلاعات مهم و دارایی های شرکت را شناسایی و ارزش گذاری کرد حال باید خطرات احتمالی را که ممکن است این دارایی ها و بانک اطلاعاتی را تهدید کند ارزیابی کند . این مرحله شامل شناسایی خطرات ، نواحی آسیب پذیر و تهدید های احتمالی است . تهدیدهای احتمالی عبارتند از : حملات تروریستی ، بدکارکردن سیستم ها و یا نقص ساختار بندی سیستم های موجود در شبکه ، برخی از کارمندان ، مهاجمین ، افراد سودجو و هکرها.
    اجرا و پیاده سازی : پس از شناسایی خطرات و تهدیدات احتمالی، باید آنها را بر اساس خسارات احتمالی که به وجود آورده اند، تقسیم بندی کرد. برای خطرات و تهدیدهایی که از احتمال وقوع بیشتری برخوردار هستند باید لیستی از اقدامت پیشگیری و مقابله با آنها را تهیه کرد، بعلاوه باید اقدامات لیست شده را از نظر هزینه و مقرون به صرفه بودن اجرای آن ( به عنوان مثال، یک شرکت 50,000 دلار صرف اقدامات امنیتی یک بانک اطلاعاتی که تنها 25,000 دلار ارزش دارد، نکند ) و همچنین از نظر اقدامت امنیتی مورد بررسی قرار داد. پس از انتخاب اقدامات امنیتی و اجرای آن، نه تنها سازمان موظف است بر روند کار نظارت داشته و بازده و مفید بودن اقدامات را مورد بررسی قرار دهد، بلکه باید مرتباً پایگاه دارایی خود، احتمال بروز خطرات جدید، آسیب پذیری و تهدیدهای تازه را نیز ارزیابی کند.
تعریف سیستم پرداخت :
سیستم های پرداخت الکترونیکی مانند سستم های قدیمی است زیرا از یک مدل پولی مشترک استفاده می کنند سیستم های الکترونکی ابزارهای جدیدی برای روش بانک داری قدیمی و محصولات و سرویس های مربوط به آنها هستند هر دو قدم های یکسانی در چرخه پرداخت ارائه می کنند تا به پرداخت انتهایی برسند .
مشخصه های ارزیابی سیستم های پرداخت الکترونیکی :
    اطمنیان و راز داری
    امنیت برای کاربر
    درستی عملیات , امنیت , عدم انکار کار انجام شده
    هزینه , کارایی
    راحتی و رضایت بازرگان


طبقه بندی سیستم پرداخت الکترونیکی :
سیستم های پرداخت الکترونیکی براساس مؤلفه های متدولوژی فرآیند ها و ساختار سیستم در دسته های مختلف طبقه بندی می شود .
نقش بانک ها در سیستم پرداخت الکترونیکی :
    دارنده یا سرمایه گذار
    توسعه دهنده سیستم
    توزیع دهنده سیستم
    توزیع کننده / باز خرید کننده
    پردازنده و ترکیب کننده عملیات
    ذخیره کننده و آرشیو کننده عملیات
اهمیت 6 گانه وود وب سایت را بنویسید .
1- وجود وب سایت اعتبار شرکت را افزایش می دهد .
2- وب سایت باعث می شود شرکت در هر زمان از هر مکان قابل دسترسی باشد .
3- وب سایت سهولت ارجاع مشتریان جدید به شرکت را فراهم می کند .
4- وب سایت یک ابزار قوی فروش است .
5- وب سایت باعث افزایش ارزش تبلیغات شرکت می شود .
6- وب سایت به شرکت کمک می کند به مشتریان با لقوه در ارتباط باشد .
چه مسائلی در ساخت یک وب سایت باید مد نظر قرار گیرد .
1- قیمت
2- ارتباط با مشتریان
3- اتمام و انجام نهایی کار
«داده پيام» (Data Message):
هر نمادی از واقعه، اطلاعات يا مفهوم است كه با وسائل الكترونيكی، نوری و يا فناوری های جديد اطلاعات توليد، ارسال،دريافت، ذخيره يا پردازش می شود.
«اصل ساز» (Originator):
منشأ اصلی «داده پيام» است كه «داده پيام» به وسيله او يا از طرف او توليد يا ارسال می شود اما شامل شخصی كه در خصوص «داده پيام» به عنوان واسطه عمل می كند نخواهد شد.
«مخاطب» (Addressee):
شخصی است كه اصل ساز قصد دارد وی «داده پيام» را دريافت كند، اما شامل شخصی كه در ارتباط با «داده پيام» به عنوان واسطه عمل می كند نخواهد شد.
«سيستم اطلاعاتی مطمئن» (System Secure Information):
سيستم اطلاعاتی است كه:
1- به نحوی معقول در برابر سوء استفاده و نفوذ محفوظ باشد.
2- سطح معقولی از قابليت دسترسي و تصدی صحيح را دارا باشد.
3- به نحوی معقول متناسب با اهميت كاری كه انجام می دهد پيكربندی و سازماندهی شده باشد.
4- موافق با رويه ايمن باشد.



قانون تجارت:
این قانون در ۱۳ اردیبهشت ماه ۱۳۱۱ در ششصد ماده توسط مجلس شورای ملی تصویب شد واصول مربوط به معاملات تجاری، دفاتر تجارتی، اسناد تجاری و چک، دلالی، حق العمل کاری، قرارداد حمل و نقل، قائم مقام تجارتی و سایر نمایندگان تجارتی، ضمانت، ورشکستگی، اسم تجارتی و شخصیت حقوقی را بیان می کند. برای تدوین این قانون بیشتر به قانون تجارت بلژیک و فرانسه مراجعه شده است. 
قانون تجارت الکترونیک:
این قانون مجموعه اصول و قواعدی است که برای مبادله آسان و ایمن اطلاعات در واسط های الکترونیکی و با استفاده از سیستم های جدید ارتباطی به کار می رود.(ماده یک قانون تجارت الکترونیک ) و در هفده بهمن ۱۳۸۲ به تصویب مجلس شورای اسلامی رسید.
یکی از مفاهیم تجارت الکترونیک حذف مرزها، گمرک ها و واسطه ها و تبدیل شدن به یک دهکده جهانی می باشد.
تعریف حقوق تجارت الکترونیک :
حقوقی است که ناظر بر جریان خرید و فروش بین تولید کننده و مصرف کننده (B2G) یا معامله بین دو تولید کننده (B2B) و یا معامله بین دو مصرف کننده (C2C) در فضای الکترونیکی است .
البته باید خاطرنشان کرد که در حال حاضر بهترین روش این تجارت در شاخه بین تولید کننده و مصرف کننده (Business to consunem) در حال جریان است که این امر ناشی از ضعف زیرساختها و محدودیتهای تجارت الکترونیک در کشور ما است .
امضاء دیجیتال :
امضای دیجیتال شامل یک رشته داده های ریاضی همراه شخص معین است که معمولا این امضا به شکل رمزی است که محتوای پیام و هویت امضا کننده را تصدیق می کند ، به نظر می رسد که امضای دیجیتال مشکلات امضا را در محیط الکترونیکی تا حدودی مرتفع کند چرا که اگر امضایی به شکل خطوط گرافیکی صورت گیرد ابتدا به صورت او (o) و سپس با اختلاف ولتاژ وارد رایانه شده و در حافظه تاثیر می گذارد سپس این اثر به شیوه الکترونیکی وارد رایانه مقصد شده و در آنجا مجددا به همان صورت اولیه باقی می ماند و این امضاء ، امضای حقیقی فرد نمی باشد اگر چه برخی از حقوقدانان امضای فوق را به شرط پذیرش عرف امضا تلقی می کنند، لکن باید این نکته را هم مَطمَح نظر داشت که در بعضی از سامانه های رایانه ای برای کنترل صحت امضا فناوری هایی بوجود آمده که مشکل انتساب امضا ء را حل می کند، نمونه این فناوری پن اوپ (Pemop) است که در آن از فناوری زیست سنجی قلم (pen Biometrics) استفاده شده است
پن اوپ دارای دو ویژگی مهم است : ۱- ذخیره امضاء ۲- بررسی امضاء
امضاء الکترونیکی مطمئن باید چه شرایطی داشته باشد .
الف- نسبت به امضاء كننده منحصر به فرد باشد.
ب- هويت امضاء كننده «داده پيام» را معلوم نمايد.
ج- به وسيله امضاءكننده و يا تحت اراده انحصاری وي صادر شده باشد.
د- به نحوی به يك «داده پيام» متصل شود كه هر تغييری در آن «داده پيام» قابل تشخيص و كشف باشد.
قرارداد :
قرار داد توافقی است بین اشخاص اعم از حقیقی یا حقوقی به شرطی که طرفین اهلیت انعقاد قرارداد را دارا باشند و به موجب قانون از آن حمایت گردد. بنابرآنچه گذشت می توان نتیجه گرفت که هم در عقد و هم در قرار داد قصد انشائ ضروری است و طرفین با ایجاب و قبول قصد خود را بروز می دهند .
اعمال حق خیار در عقود الکترونیکی :
بحث خیارات عقود الکترونیکی بخصوص در بیع الکترونیکی از حوزه هایی است که تاکنون کسی در مورد آن بررسی جدی انجام نداده و در بحث فشرده ما نیز نمی گنجد اما مختصرا باید اشاره کرد که برخی از حقوقدانان ، قائل به عدم تأثیر و ناکارآمدی بعضی از خیارات در تجارت الکترونیک می باشند. یکی از این خیارات مذکور ، خیار مجلس است که ماده 397 قانون مدنی در مورد آن چنین مقرر می دارد: «هر یک از متبابعین بعد از عقد ، فی المجلس و مادام که متفرق نشده اند اختیار فسخ معامله را دارند.» پس از روشن شدن مفهوم خیار مجلس لازم به توضیح است آنچه باعث اعمال این خیار می گردد رابطه روحی و عاطفی بین متعاملین است و از آنجا که در تجارت الکترونیک این موضوع منتفی است بنابراین اعمال خیار نیز منتفی خواهد بود .
جعل کامپیوتری :
ماده 68- هر كس در بستر مبادلات الكترونيكي، از طريق ورود، تغيير، محو و توقف «داده پيام» و مداخله در پردازش «داده پيام» و مداخله در پردازش «داده پيام» و سيستم های رايانه ای، و يا استفاده از وسايل كاربردي سيستم هاي رمزنگاري توليد امضاء- مثل كليد اختصاصي- بدون مجوز امضاء كننده و يا توليد امضاي فاقد سابقه ثبت در فهرست دفاتر اسناد الكترونيكي ويا عدم انطباق آن وسايل با نام دارنده در فهرست مزبور و اخذ گواهي مجعول و نظاير آن اقدام به جعل «داده پيام» داراي ارزش مالي و اثباتي نمايد تا با ارائه آن به مراجع اداری، قضايي، مالي و غيره به عنوان «داده پيام»های معتبر استفاده نمايد جاعل محسوب و به مجازات حبس از يك تا سه سال و پرداخت جزای نقدي به ميزان پنجاه ميليون (000/000/50) ريال محكوم ميشود.
تبصره- مجازات شروع به اين جرم حداقل مجازات در اين ماده می باشد.
SSL ( Secure Soket Layer ) :
روشی است برای بر قراری یک ارتباط امن بین فروشنده و خریدار و اکنون به عنوان یک استاندارد امنیتی اینترنت شناخته شده است .
SSL چگونه اتصال امن را بین دو سوکت اجاد می کند .
1- امکان مذاکره و توافق پارامترها بین سرویس دهنده و مشتری
2- احراز هویت سرویس دهنده و مشتری بطور مستقل و مجزا
3- مخابره سری و رمزنگاری شده داده ها
4- مراقبت صحت و سلامت داده ها
SET ( Secure Electronic Transaction ) :
روشی است برای حفظ امنیت تراکنش های کارت های اعتباری بروی اینترنت .
SET از رمزنگاری برای رسیدن به اهداف زیر استفاده می کند :
1- محرمانگی کار کردن اطلاعات
2- تأمین درستی پرداخت
3- تصدیق اصالت فروشگاه ها و دارندگان کارت اعتباری
این روش علاوه برآنکه اطلاعات را رمز  کرده , صحت ادعا طرفین را به یکدیگر ثابت می کند دارای یک امتیاز به روش SSL می باشد . در روش SET فروشنده هیچ دسترسی به اطلاعات کارت اعتباری خریدار نخواهد داشت به عبارت دیگر اطلاعات کارت اعتباری خریدار به هنگام خرید به حساب فروشنده ارسال نشده بلکه بین خریدار و خود بانک مبادله می شود . در حال حاضر SSL بخاطر ارزان تر و ساده تر بودن , بیشتر روش SET مرود استفاده است .
برای اداره کردن تجارت الکترونیک به چه عواملی نیاز می باشد .
1- داشتن یک محصول برای عرضه کردن
2- مکانی برای فروش در تجارت الکترونیک : محصولات بروی وب عرضه می شود و وب سایت حکم مکان را دارد .
3- روشی برای جلب مشتری ( به وب سایت خود )
4- روشی برای دریافت سفارشات
5- روشی برای دریافت پول
6- اجرای سهل و آسان عملیات ارسال کالا به مشتری
7- روشی برای دریافت کالای مرجوعی
8- روشی برای فراهم آوردن سرویس دهی به مشتری